Projekt Paulina

Dlaczego powstał ten projekt

Projekt Paulina powstał jako odpowiedź na problemy osób, które z powodu postępującej choroby lub urazu tracą możliwość swobodnego poruszania się, mówienia albo obsługiwania standardowych urządzeń wejściowych. Dotyczy to między innymi osób żyjących ze stwardnieniem rozsianym, mózgowym porażeniem dziecięcym, tetraplegią, paraliżem po urazie kręgosłupa czy rdzeniowym zanikiem mięśni.

Wraz z pogłębianiem się ograniczeń ruchowych i komunikacyjnych rośnie zależność od pomocy innych osób, maleje możliwość pracy, nauki i utrzymywania relacji społecznych, a zwykłe czynności dnia codziennego stają się coraz trudniejsze. Projekt odpowiada na tę sytuację, proponując system, który ma przywracać dostęp do komputera, komunikacji i otoczenia cyfrowego bez konieczności korzystania wyłącznie z klasycznej klawiatury i myszy.

Na czym polega rozwiązanie

Istotą projektu jest stworzenie całego systemu, a nie pojedynczego urządzenia. Użytkownik otrzymuje zestaw komponentów sprzętowych i programowych, które można ze sobą łączyć, konfigurować i rozbudowywać zależnie od stopnia sprawności, pozycji ciała, warunków domowych oraz sposobu pracy przy komputerze.

Dzięki temu Paulina może działać zarówno jako narzędzie ułatwiające codzienną komunikację, korzystanie z internetu i usług online, jak i jako środowisko obsługi urządzeń IoT znajdujących się w otoczeniu użytkownika. W materiałach projektowych przewidziano też rozwój rozwiązań, które mogą wspierać aktywizację zawodową oraz wykonywanie pracy zdalnej.

Główne elementy systemu

Architektura projektu opiera się na czterech podstawowych obszarach: multikontrolerze, stacji bazowej, autorskim oprogramowaniu oraz zestawie peryferiów. Multikontroler pełni rolę konfigurowalnego interfejsu użytkownika, do którego można podłączać zarówno komponenty przygotowane w ramach systemu, jak i urządzenia zewnętrzne.

Wśród rozważanych i prototypowanych elementów wejściowych znajdują się między innymi: joystick, touchpad, mysz, przyciski, rolka do przewijania, czujniki EMG, czujniki oddechu, przyciski nożne czy maty tensometryczne. Z kolei stacja bazowa ma zapewniać ergonomiczne, mobilne i estetyczne stanowisko pracy, zintegrowane z monitorem, kamerą, mikrofonem, oświetleniem, sterowaniem urządzeniami IoT oraz zasilaniem awaryjnym.

Warstwę programową tworzą między innymi sterowniki interfejsu, panel konfiguracji, moduły komunikacji z urządzeniami w otoczeniu oraz nakładki systemowe, takie jak konfigurowalna klawiatura ekranowa, obsługa techniką pojedynczego impulsu czy emulator smartfonu.

Co wyróżnia Projekt Paulina

Jedną z najważniejszych cech projektu jest jego modułowość. System ma pozwalać na stopniowe dopasowywanie interfejsu do potrzeb użytkownika i jego aktualnych możliwości, bez konieczności wymiany całego rozwiązania po każdej zmianie stanu zdrowia. To ważne szczególnie tam, gdzie potrzeby użytkownika ewoluują w czasie.

Projekt zakłada też integrację wielu różnych metod sterowania w jeden spójny interfejs, a także tworzenie peryferiów wygodnych w długotrwałym użytkowaniu w pozycji siedzącej lub leżącej. Istotne są również założenia wdrożeniowe: atrakcyjniejszy koszt względem realiów polskiego odbiorcy, możliwość finansowania lub refundacji oraz potraktowanie produktu jako rozwiązania konsumenckiego wspierającego samodzielność, a nie wyłącznie jako urządzenia niszowego czy laboratoryjnego.

Prace badawczo-rozwojowe

Projekt był rozwijany we współpracy Panopticum i Akademii Sztuki w Szczecinie. Po stronie zespołu badawczego znalazły się między innymi analiza istniejącego prototypu, projektowanie ergonomii i UX/UI, dobór materiałów, prototypowanie, badania w środowisku docelowym, analiza wyników oraz przygotowanie strategii wdrożeniowej.

Równolegle rozwijano know-how techniczne, analizę potrzeb odbiorców, dobór komponentów, komunikację pomiędzy elementami systemu oraz własne oprogramowanie. W materiałach projektowych przewidziano doprowadzenie rozwiązania do wysokiego poziomu gotowości technologicznej oraz dalsze postępowania związane z ochroną własności intelektualnej i certyfikacją.

Znaczenie społeczne i rynkowe

W materiałach projektu podkreślono, że w Polsce nadal brakuje kompleksowego odpowiednika takiego systemu. Jednocześnie istnieje bardzo duża grupa odbiorców, którzy zmagają się z istotnymi ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu i potrzebują technologii realnie ułatwiających kontakt ze światem cyfrowym, edukacją, pracą i usługami.

Projekt Paulina wpisuje się w szerszy kierunek rozwoju technologii wspierających niezależność osób z niepełnosprawnościami i jest spójny z rekomendacjami WHO dotyczącymi zwiększania dostępności podstawowych usług, wzmacniania badań nad niepełnosprawnością oraz angażowania samych użytkowników w tworzenie rozwiązań. Z perspektywy wdrożeniowej system może być interesujący zarówno dla użytkowników prywatnych, jak i dla domów opieki, szpitali czy instytucji wspierających rehabilitację i aktywizację społeczną.